Akneye (Sivilceye) Neden Olan Yiyecekler

akneyi-artıran-gıdalar

Sivilceye Neden Olan Yiyecekler Nelerdir?

Sivilce, yani tıbbi ismi ile Akne, adölesanlar arasında sık görülen bir hastalıktır. Adölesan çağdaki gençlerin yaklaşık olarak %80-90’ı hafif veya şiddetli olarak bu hastalığın semptomlarını gösterirler. Peki yiyecekler ile akne arasında bir bağlantı var mıdır? Akneyi tetikleyen besinler nelerdir? Bu sorular son yıllarda çok popüler olmuştur ve çevreden duyduklarımızla birlikte biraz kafa karıştırıcı olmaya başlamıştır. Çikolata sivilce yapar mı? Şeker sivilce yapar mı? Cips sivilce yapar mı? Süt sivilce yapar mı? Baharat sivilce yapar mı? Yumurta sivilce yapar mı? Protein tozu sivilce yapar mı? Acaba bunların hangisi gerçek, hangisi değil?

sivilceyi artiran gidalar

‘Akneye neden olan besinler nelerdir?’ sorusuna yıllarca çok tartışmalı cevaplar verilmiştir. Yenilen gıdaların vücudumuzda, iç organlarımızda çeşitli hastalıklar yapabileceği de göz önüne alındığında, bunu derimizde de yapabileceklerini beklemek doğaldır. Fakat bunların söylentiden öteye bilimsel gerçek olarak ispatlanması için çok sayıda kişinin katıldığı birçok çalışmanın yapılması gerekmektedir. Akne artışlarının sebebini ise mevcut bireysel (genetik) farklılıklar ve çevresel faktörlerin değişkenliği nedeniyle izole etmek zordur. Genel olarak batı tipi beslenmenin akneye eğilimi artırdığı söylenebilir. Bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucunda bilimsel geçerliliği olanları sizler için özetledim:

Beyaz şeker ve yüksek glisemik indeksli gıdalar

Beyaz şeker ve yüksek glisemik indeksli gıdalar, kan şekerini hızlı yükseltir ve insülini daha fazla artırır. Yüksek insülin ise büyüme faktörü özellikleri göstererek derideki yağ bezlerinin daha fazla çalışmasına ve daha fazla yağ salgısı (sebum) üretmesine, dolayısı ile gözeneklerde tıkanmaya ve akne oluşumunda artışa neden olur. Akneyi artırdığı gösterilen en net gıda grubu budur. Aknesi olan kişiye söylenecek en net mesaj, içerisinde sofra şekeri içeren gıdalardan uzak durması, yani tatlı, çikolata, şekerli kola, ve içerisinde şeker içeren diğer gıdalardan fazla tüketmemesidir. Rafine şeker dışında beyaz ekmek, pizza hamuru ve diğer beyaz unlu mamüller, bisküvi-kraker, mısır gevreği (corn flakes) gibi gıdalar da yüksek glisemik indekse sahiptir ve bunun gibi gıdaların fazla tüketilmesi akneyi artırma potansiyeline sahiptir.

Süt ve süt ürünleri (özellikle inek sütü)

Sütteki bu belki de beklenmedik etkinin inekte bulunan hormonlara bağlı olabileceği düşünülmektedir. Bu hormonların süte geçerek insandaki yağ bezlerinde fazla yağ salınımına neden olduğu ve akne artışlarına yol açabildiği gösterilmiştir. Burada önemli olan faktörün sütteki yağ oranı değil, sütte bulunan hormonların olduğunu hatırlatalım. Sütün besin değeri ve faydaları da göz önüne alındığında bu bulguların sütün kullanılmaması yönünde algılanması yanlış olur. Günlük 3 bardaktan daha fazla süt tüketenlerin 1 veya daha az tüketenlere göre daha fazla akne yakınması olduğu bir çalışmada gösterilmiştir.

Gıda Takviyeleri ve Vitaminler

Bazı vitaminlerin fazla kullanımı ile akne arasında bağlantı vardır.  Özellikle B12 vitamin takviyesi ve B6 vitamin takviyesi akne oluşumunu artırabilmektedir.

Protein tozlarının akne yapımına katkıda bulunup bulunmadığı yıllardır netlik kazanmamıştı. Fakat son yıllarda yapılan çalışmalarda inek sütünden elde edilen When proteinin akneyi artırdığı gösterilmiştir. Vücut geliştirmede kullanılan bir diğer madde anabolik androjenik steroidler de akne oluşumunu artırır.

akneyi artiran besinler

Çikolata

Çikolatanın etkisi yok diyenlerin yanında, fazla çikolata yiyenlerde daha fazla  akne çıktığını gösteren çalışmalar da mevcuttur. Bu durumun çikolatanın içerisindeki fazla miktardaki şekerden veya sütten kaynaklandığı düşünülebilir. Çikolatanın içindeki kakaonun akne yaptığına dair bazı çalışmalar olsa da, olmadığını gösterenler daha fazladır. Özetle mümkün olduğunca çok çikolata tüketmemek, ve tüketileceğinde daha az şeker ve daha az süt içeren dark çikolatalar tercih edilmelidir.

Yağ

Yağ ve yağ asitleri tüketiminin akneyi artırdığı geniş katılımlı çalışmalarda henüz gösterilemese de, doymamış yağlardan Omega 6’nın iltihap yapıcı etkisi olduğu, ve Omega 3’ün ise bunun tersine etki yaptığı bilinmektedir. Batı tipi beslenmenin Omega 6’dan zengin ve Omega 3’ten fakir bir beslenme şekli olduğu bilinmektedir. Ayrıca bu tür batı tipi beslenmede doymuş yağ asitleri de fazladır. Ayçiçek yağı, soya yağı, fındık-fıstık ve mısır gibi gıdalardaki yağ Omega 6’dan daha zengin gıdalar arasında sayılabilir. Daha şiddetli akne şikayeti olan hastaların Omega 3’ten zengin olan balık gibi gıdaları daha az tükettikleri gözlenmiştir. Dolayısı ile akneye eğilimi olanların, batı tipi fast food beslenmeden, kızartmalardan uzak durmaları ve Omega 3’ten zengin olan balığı daha çok tüketmeleri önerilmektedir.

Tuz – Baharat

Tuz ve baharatın akneyi artırdığını gösteren çalışmalar mevcut değildir.

akne-tedavisi

Son olarak belirtmek gerekir ise, akne günümüzde çok sık gözlenen bir hastalık olup, sosyal medya da dahil olmak üzere sosyal ilişkileri çok yoğun olarak yaşadığımız bu çağda kozmetik sorunlara yol açtığı için kişilerde psikolojik sorunlara ve sosyal fobiye neden olabilmektedir. Yukarıda anlatılanlar dikkat etmemiz gereken şeylerden yalnızca bazılarıdır ve tedavinin yerini tutmaz. Akne ilerlemeden ve kozmetik sorunlara, yani kalıcı izlere neden olmadan dermatoloji uzmanlarına başvurmanız ve gerekli tedaviyi almanız önem arz etmektedir. Aknenin neden oluştuğu ve tedavi alternatifleri hakkındaki daha detaylı yazıma buradan ulaşabilirsiniz.

Paylaş:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi yazın.